Binnen het project NRO-werkplaatsen richten we een onderzoekswerkplaats in voor de School of Education, een samenwerkingsverband van scholen binnen het voortgezet onderwijs en de Lerarenopleidingen van Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en NHL Hogeschool. Het doel van de onderwijswerkplaats is om docenten in de participerende scholen te professionaliseren door samen met onderzoekers, van NHL Hogeschool en de RUG, onderzoek te doen naar de onderwijspraktijk op basis van eigen ontwikkelvragen.

Lespraktijk, leerproces, vakinhoud en vakdidactiek

Onderzoek naar de effectiviteit van docentprofessionalisering laat zien dat docentprofessionalisering het meest effectief is wanneer de professionalisering zich richt op de problemen in de eigen lespraktijk van de docent, op het leerproces van leerlingen, en op de vakinhoud en vakdidactiek. En het feit dat daarbij docenten samen lesmateriaal ontwerpen en uitvoeren. Met name samenwerkend leren blijkt belangrijk in de professionele ontwikkeling van docenten om te kunnen blijven voldoen aan de eisen die gesteld worden aan het onderwijs. Bovendien blijkt dat docenten graag willen leren door te experimenteren in de klas, door samen te werken met collega’s en door te reflecteren op de lespraktijk. Tenslotte vergroot een adequate en deskundige begeleiding op proces en inhoud de effectiviteit de professionaliseringsactiviteit.

Effect van de inrichting en vormgeving van de werkplaats

De centrale onderzoeksvraag van de werkplaats is dan ook de vraag naar het effect van de inrichting en vormgeving van de werkplaats op de professionalisering van docenten: welke condities binnen de werkplaats zijn van invloed op de professionalisering van docenten en bevordert de werkplaats een onderzoekende cultuur binnen de scholen? Het onderzoek wordt gezamenlijk uitgevoerd door onderwijskundigen van NHL/RUG en schoolleiders, opleiders en andere docentbegeleiders. Binnen de hoofdvraag onderscheiden we de volgende onderzoeksvragen:

  • Draagt ontwerpgericht onderzoek bij aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijsontwerp dat docenten ontwikkelen?
  • Draagt ontwerpgericht onderzoek bij aan de verbetering van de kwaliteit van de evaluatie van het onderwijsontwerp door docenten?
  • Draagt ontwerpgericht onderzoek bij aan de professionele ontwikkeling van docenten?
  • Zijn er belemmerende of stimulerende condities binnen de schoolcontext die het professionaliseren van docenten door hen ontwerpgericht onderzoek te laten doen beïnvloeden? In het bijzonder: hoe is de innovatie bedoeld (het design van de werkplaats), hoe is de innovatie uitgevoerd en wat zijn de effecten van de innovatie?

Onderzoeksateliers

Om antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvragen zijn een tiental onderzoeksateliers gevormd rondom vakken en vakoverstijgende thema’s, met daarin onder meer docenten van de betrokken scholen in het VO. Binnen deze ateliers wordt vooral onderwijsmateriaal ontworpen, vanuit het model van ontwerpgericht onderzoek, gericht op het ontwikkelen van gepersonaliseerd leren in het voortgezet onderwijs. De onderwijskundige en vakdidactische inbreng zorgt voor wetenschappelijke inbedding, een onderzoeksmatige aanpak en verantwoorde dataverzameling die mogelijk leidt tot wetenschappelijke output.

Meer informatie

Op 3 november 2017 vond de aftrap van het project plaats: ruim vijftig VO-docenten waren op het Dr. Nassau College bijeen om een formele start te maken met de onderzoeksateliers. Het project kent een duur van twee jaar: tussentijds volgen natuurlijk een evaluatie en wellicht ook al eerste onderzoeksresultaten! Meer weten? Neem contact op met de projectleider van de NHL: Hiske Koldijk, h.p.koldijk@nhl.nl, telefoon: 0628303835.