Steeds meer ouderen met een verstandelijke beperking krijgen last van dementie. Hoe ga je daar als zorgverlener mee om? Het onderzoek Dementia Care Mapping brengt in kaart hoe ouderen met een verstandelijke beperking en dementie reageren op hun omgeving en hoe medewerkers hun zorg daar op kunnen afstemmen.

Bij Dementie Care Mapping kijk je intensief naar wat er gebeurt wanneer mensen in één ruimte zijn. Het principe is heel eenvoudig. Je gaat in een huiskamer zitten en observeert twee dingen: de gedragingen en de bijbehorende stemming. Iedere vijf minuten schrijf je op wat iemand doet en wat zijn stemming en/of betrokkenheid daarbij is. Dat geeft uiteindelijk houvast bij het begrijpen van het gedrag en het afstemmen van de zorg daar op. Hoe reageren ze op elkaar, waar worden ze blij van en wat zorgt voor onrust?

Het mappen is geen doel op zich, maar dient als handvat voor de zorgverleners. Aan de hand van deze aanknopingspunten is het mogelijk om de zorg optimaal te laten aansluiten om de kwaliteit van leven van de cliënt te verhogen. Dementia Care Mapping is wereldwijd in gebruik, maar wordt nog niet toegepast voor ouderen met een verstandelijke beperking en dementie. Uit het eerste deel van het onderzoek, de haalbaarheidsstudie, bleek dat de methode met kleine praktische aanpassingen uitstekend bruikbaar is voor deze specifieke doelgroep.

Handvaten voor dementiezorg

Bij zorgverleners is een groeiende behoefte aan meer kennis en praktische toepassingen die antwoord geven op de vraag hoe om te gaan met ouderen met een verstandelijke beperking en dementie. Dementia Care Mapping lijkt daarin goede handvaten te bieden. Na de haalbaarheidsstudie richtte het tweede deel van het onderzoek zich daarom op de effectstudie. Bij zes zorginstellingen voor mensen met een verstandelijke beperking is de methode gebruikt. Bij iedere locatie was er een experimentele groep en een controlegroep, waarmee de onderzoeksresultaten kunnen worden geverifieerd.

Naast de kwaliteit van leven van ouderen met een verstandelijke beperking willen we met Dementia Care Mapping ook de vaardigheden en arbeidstevredenheid van de zorgverleners vergroten. Beide factoren hangen nauw met elkaar samen. Als je weet hoe de cliënt de wereld ervaart, kun je veel prettiger werken. De methode dient dan ook twee doelen: vergroten van de kwaliteit van leven van de cliënt én vergroten van het werkplezier van de medewerker.